Η  ανεξήγητη μακρά καθυστέρηση της 5ης αξιολόγησης των Ερευνητικών Κέντρων και τα Γραφεία Επιχειρηματικότητας σε ΑΕΙ και Ερευνητικά Κέντρα

Κατατέθηκε τροπολογία που αφορά την αξιολόγηση των Ερευνητικών Ιδρυμάτων. Σύμφωνα με τις δηλώσεις του Υφυπουργού  Έρευνας & Τεχνολογίας κ. Χρήστου Δήμα: «Η διαδικασία αξιολόγησης είναι μία τομή για τα ερευνητικά κέντρα και τα ερευνητικά ινστιτούτα. Ήταν κάτι το οποίο έπρεπε να είχε σχεδιαστεί εδώ και αρκετά χρόνια.»

Οι συγκεκριμένες δηλώσεις του κυρίου Υφυπουργού δείχνουν τουλάχιστον άγνοια του χώρου πολιτικής ευθύνης του, δεδομένου ότι ο χώρος των Ερευνητικών Κέντρων αξιολογείται ανελλιπώς ανά πενταετία από διεθνείς επιτροπές εδώ και 25 χρόνια.

Οι φάκελοι για την αξιολόγηση των Ερευνητικών Κέντρων έχουν ήδη υποβληθεί στις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Ανάπτυξης από τον Ιούνιο του 2019 και εκκρεμεί ακόμα η έναρξη της διαδικασίας αξιολόγησης της πενταετίας 2014-2019. Ο υφυπουργός θα πρέπει να δώσει τις αναγκαίες  εξηγήσεις γι’ αυτή την αδικαιολόγητη μακρά καθυστέρηση, ανεξάρτητα από τις όποιες νομοθετικές πρωτοβουλίες έχουν αναληφθεί ή θα αναληφθούν.

Η νέα νομοθετική πρωτοβουλία, σε αντίθεση με την κρατούσα διεθνή πρακτική, διαχωρίζει την αξιολόγηση των Ινστιτούτων από τα Ερευνητικά Κέντρα, εισάγοντας 3ετή αξιολόγηση για τα Ινστιτούτα και 5ετή για τα ερευνητικά Κέντρα. Όμως, η αξιολόγηση δεν είναι μια τυπική διαδικασία. Στοχεύει να συνεισφέρει στην ανάδειξη, βελτίωση και προσαρμογή του έργου που επιτελείται, καθώς και τον καθορισμό επιστημονικών και προγραμματικών στόχων. Ως εκ τούτου, απαιτεί πολύμηνη προετοιμασία.

Με τη συγκεκριμένη ρύθμιση ο ερευνητικός χώρος πρακτικά θα βρίσκεται σε συνεχή διαδικασία αξιολόγησης, με αποτέλεσμα να ακυρώνονται τα μεγάλα οφέλη της αξιολόγησης, και να μην υπάρχει χρόνος για την παραγωγή και ανάδειξη του παραγόμενου έργου, ούτε χρόνος για την επίτευξη των στόχων και την προσαρμογή στις υποδείξεις της αξιολόγησης.

  • Ζητάμε να προχωρήσει άμεσα και αυτοτελώς η εκκρεμούσα αξιολόγηση, ώστε να μην απαξιωθεί ο κόπος και ο χρόνος που δαπανήθηκαν για την προετοιμασία της, ούτε να υπάρξει περαιτέρω αναβολή της. Η πανδημία του COVID δεν μπορεί να αποτελεί δικαιολογία για αναβολή, γιατί τόσο στα ΑΕΙ όσο και στον ερευνητικό χώρο όλες οι λοιπές ερευνητικές και εκπαιδευτικές διαδικασίες προχωρούν κανονικά.
  • Ζητάμε να προχωρήσει άμεσα η αξιολόγηση των αντίστοιχων υπηρεσιών του Υπουργείου Ανάπτυξης (ΓΓΕΚ), όπως προβλέπει ο νόμος, η οποία αδικαιολόγητα έχει καθυστερήσει.
  • Πιστεύουμε ότι θα πρέπει να παραμείνει η περιοδικότητα της ανά πενταετία αξιολόγησης του κάθε Ε.Κ. και των μονάδων του συγχρόνως.

Στην πρόσφατη ομιλία του στη Βουλή ο Υφυπουργός Ανάπτυξης & Επενδύσεων ανέφερε επίσης ότι ένας από τους στόχους των Ε.Κ., που θα αποτελέσει αντικείμενο της αξιολόγησης, είναι η συνεισφορά στην οικονομική ανάπτυξη και η οικονομική εκμετάλλευση των ερευνητικών αποτελεσμάτων των Ε.Κ.

Επιπλέον, αυτή η παράμετρος προϋποθέτει μια προεργασία και ένα υπόβαθρο, που αυτή την στιγμή δεν είναι διαθέσιμα. Συγκεκριμένα, απαιτείται να συσταθεί ένα σωστά οργανωμένο Γραφείο Επιχειρηματικότητας  στο Υπουργείο Ανάπτυξης (ή Παιδείας) το οποίο θα χειρίζεται κεντρικά αυτά τα θέματα και θα χαράσσει πολιτική.

Επίσης θα παρέχει όλες τις αναγκαίες υπηρεσίες (δικηγόρους για πατέντες (οι οποίοι είναι δυσεύρετοι στην Ελλάδα, πρέπει μάλλον να γίνει σύμβαση με Ευρωπαϊκό γραφείο), σύνδεση με funds and angel investors, προβολή κ.λ.π.

Σε κάθε ΑΕΙ/Ε.Κ. να υπάρχει μία ομάδα 1-3 ατόμων, ανάλογα με το μέγεθος του ΑΕΙ η οποία θα διερευνά – από εργαστήριο σε εργαστήριο – τα ερευνητικά projects και θα αξιολογεί πιθανότητες εμπορικής αξίας/εκμετάλλευσης.

Επίσης πρέπει να πεισθεί κάθε ΑΕΙ/Ε.Κ. να χρηματοδοτεί (ή συγχρηματοδοτεί μαζί με το Υπουργείο) την προκαταρτική αίτηση διπλώματος ευρεσιτεχνία που κατατίθεται στον ΟΒΙ (ή αλλού) και που δίνει τουλάχιστον ένα χρόνο περιθώριο πριν αυτή εξελιχθεί σε κάτι μεγαλύτερο και πιο ακριβό.

Επομένως, αν τα Γραφεία αυτά δεν έχουν λειτουργήσει για μια τουλάχιστον πενταετία, η  αξιολόγηση θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη την υπάρχουσα σήμερα πραγματικότητα σχετικά  με τη συνεισφορά των Ε.Κ.  στην οικονομία και την ανάπτυξη της χώρας.